آشنایی با شاهنامه - دوازدهمین رخ

از این پس نخواهم چمید و چرید
وگرخویشتن تاج را پرورید

مگر کینِِ آن نامدارانِ خویش
جهانجوی وخنجر گزارانِ خویش

بخواهم زکیخسرو شوم زاد
که نسلِ سیاوش ز گیتی مباد

ای عزیز:هنگامهٔ یازده رخ برای جلوگیری از خونریزی وکشتار بیش از پیش به وقوع پیوست که سرانجام سپه سالار توران زمین (پیران ویسه) وده نفر از بزرگترین پهلوانان و نام آوران او دراین نبرد کشته شدند و بر طبق توافق دو سپه سالار، باقی سپاه توران تسلیم و اسیرشدند و تنها دو سه نفر از میدان گریختند تا خبر این شکست را به افراسیاب برسانند.

ادامه مطلب...

آشنایی با شاهنامه - پیمان لهراسپ با مردم و بزرگان

چو لهراسپ بنشست بر تختِ داد
به شاهنشهی تاج بر سر نهاد

چنین گفت کز داورِ داد وپاک
پر امید با شید و با ترس و باک

ای عزیز!

داستان روزگار ِ باستان به آنجا رسید که کیخسرو پادشاه ، از تاج وتخت وزندگانی دنیا سیر شد ،گنج پادشاهی را به گودرز پهلوان سپرد تا برای آبادانی شهرها ، کمک به کودکان یتیم،زنان بی همسر ، و مردمان فقیر خرج کند. بعد هر گوشه از سرزمین پهناور ایران را به یکی از پهلوانان وبزرگان داد . سرآخر، تاج وتخت پادشاهی را به شاهزادهٔ گمنام «لهرا سپ» بخشید وخود به سوی کوهستان رفت. در آن جا - پیش ِ چشم ِ بسیاری از پهلوانان وهمراهان - ناپدید شد.

ادامه مطلب...

سرآغاز کتاب زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه

در زبان فارسی چند کتاب هست که طیّ قرنها، قُوت روان قوم ایرانی بوده است؛ یکی از آنها و شاید برتر از همۀ آنها شاهنامۀ فردوسی است. پیوند مردم با سواد و حتّی کم سواد ایران با آثار بزرگ ادبی خود، پیوندی مستمر و همراه با ارادت و اعتقاد بوده است. تنها در دوران ماست که این پیوند سستی گرفته، و به همین سبب است که ما در بین تحصیل کرده‌های کشور خود، که بعضی از آنها مدارک معتبر علمی یا مقام های مهّم هم دارند، به این همه روح‌های عبوس و نازا و حریص و ناآرام بر می‌خوریم. این روان ها چون نهال‌هائی که آفتاب ندیده باشند، از جوهر حیات بی بهره مانده‌اند.

ادامه مطلب...

فردوسی تنها شاعر یک ملت نیست

با آن که مردم چین از راه اروپا با این شاعر و اثرش آشنا شدند، امروز در چین در میان محفل‌های ادبی، فردوسی و شاهنامه‌اش نه تنها مقام والایی دارد، بلکه در سطح بسیار گسترده مورد مطالعه و بررسی است. ما می‌خواهیم رقمی را در اختیار دوستان گرامی بگذاریم:‌ اکنون در چین در بیش از 100 مدرسه‌ی عالی درباره‌ی شاهنامه‌ی فردوسی توضیح داده می‌شود. این مدارس عالی، بخشی به عنوان بخش ادبیات خارجی (یا شرقی) دارند و شاهنامه‌ی فردوسی یکی از آثاری است که در این بخش مورد توجه قرار می‌گیرد.

ادامه مطلب...

آشنایی با شاهنامه - گُشتاسپ و کتایون

چــو از دور گشتاسپ را دید گفت
کـه آن خواب ، سَر بَر کشید از نهفت

چو دستور آموزگار آن بدید
هم اَندر زمان پیشِ قیصر دوید

ای عزیز ‏!

گُشتاسپ (فرزند لهراسپ ـ پادشاه ایران) که در جست وجوی سرنوشت بود، درخانه مردی روستایی وخردمند، زندگی تازه‌ای را آغاز کرد و آن مرد بی آن که سخنی از میهمان خود بشنود، دانست که او شاهزاده یا یکی از شاهزادگان ایران است که در موقعیت خودرا پنهان می‌کند. بنابر این درباره شخصیت او سخنی نگفت، بلکه برای پهلوان ایرانی شرح داد:‏

ادامه مطلب...