آشنایی با شاهنامه - کین سیاوش

به گُردان چنین گفت رستم که من
بر این کینه دادم دل و جان و تن

به یزدان که تا درجهان زنده ام
به کین سیاوش دل آگنده ام

ای عزیز

اکنون باز گردیم به روزگار سیاوش و آن زمان که خبر کشته شدن او به کاووس (شاه ایران ) رسید . پس از شاه ، درباریان ، و بعد از آنها مردم:

ادامه مطلب...

آشنایی با شاهنامه - هنگامه یازده رخ

جهان چون به زاری برآید همــی
بـدو نیک روزی ســرآید همــی

پـرستنــدة آز و جــویـای کــین
بـه گیتی زکـس نشنود آفــریـن


ای عزیز!

شاه توران زمین، پس از فرار از میدان جنگ با رستم، به یکی از شهر‌های مرزی رسید. با بزرگان و پهلوانان به مشورت نشست و از آینده سخن ‌گفت. آینده‌ای نزدیک و پاسخی برای شبیخون رستم.

ادامه مطلب...

فردوسی استاد تراژدی

موضوع اصلی گفتار، بحث از فردوسی به عنوان استاد هنر تراژدی است. در آغاز بحث باید بگویم از اشکالی که ممکن است به ذهن بیاید آگاهم و آن اینست که تراژدی طبق تعریف ارسطو نوعی نمایشنامه است و شعر فردوسی شعر نقلی است. لیکن در آنچه خواهد آمد نظر من به تعریف صوری تراژدی نیست، وقتی معنی و ماهیت تراژدی را در نظر گیریم،

ادامه مطلب...

شور و حماسه

«بیژن و منیژه» یکی از داستانهای عاشقانه شاهنامه است و می‌توان گفت از همه پُر معناتر. روش فردوسی آن است که در سر لوحۀ بعضی از داستانهایش، درآمدی بیاوَرد تا خواننده را برای ورود به بدنۀ اصلی ماجرا آماده کند. دربارۀ این داستان هم این شیوه به کار رفته است: شبی است ظلمانی و سکوت وهم‌انگیزی بر آن چیره است که بر غلظت آن می‌افزاید. فردوسی در باغ خود خفته است......

ادامه مطلب...

عطر و بو در شاهنامه فردوسی ـ بخش دوم و پایانی

عطر و بو یکی از اجزا و عناصر شاهنامه و از فراوان‌ترین و پربسامدترین جلوه‌های زندگی اشرافی و شاهنامه بوده است. استعمال بوهای خوشی مانند مشک، عبیر، عنبر، گلاب و کافور به شکل‌های مختلفی از جمله خوراکی، مالیدن و ضماد کردن و سوزاندن و بخور دادن، سمبل رفاه و اشرافیت و تجمل‌خواهی شاهان و شاهزادگان و بزرگان و طبقه ممتاز و مرفه ایران بود و در مرگ و زندگی و جشن و سرور آنان مورد استفاده قرار می‌گرفت.

ادامه مطلب...

عطر و بو در شاهنامه فردوسی ـ بخش اول

حكيم ابوالقاسم فردوسي

استعمال بوهای خوشی مانند مشک، عبیر، عنبر، گلاب و کافور به شکل‌های مختلفی از جمله خوراکی، مالیدن و ضماد کردن و سوزاندن و بخور دادن، سمبل رفاه و اشرافیت و تجمل‌خواهی شاهان و شاهزادگان و بزرگان و طبقه ممتاز و مرفه ایران بود و در مرگ و زندگی و جشن و سرور آنان مورد استفاده قرار می‌گرفت.

ادامه مطلب...

حکیم طوس درمانگر جسم و جان

شاهنامه نیز به‌عنوان میراث گران سنگ ادبی، تاریخی، علمی و فلسفی ایرانیان از دانش‌هایی سخن گفته که بی‌شک پژوهش‌های علمی و تخصصی‌ای را می‌طلبد تا نگره‌های گوناگونی که در این کتاب سترگ نهفته است، به‌روز برای جهانیان عرضه نماید.

ادامه مطلب...

پوشش و ابزار جنگی در شاهنامه

یک جنگجو در شاهنامه بر سرش خود دارد. خود در پارسی باستان «خئوده» بوده است. (نامه باستان ص264) و آن کلاهی از آهن یا فلزی دیگر است که محافظ سر بوده و جنگجو در هنگام نبرد سعی می‌کرد که با نیزه، خود حریف را بردارد تا تیغ و گرز بر وی کارگر افتد.

ادامه مطلب...

آیین یکتاپرستی در شاهنامه فردوسی

بسیاری چنین می‌پندارند که شاهنامه، مجموعه‌ای است از ستایش پادشاهان و ثناگویی از کلمه «شاه» و قس علیهذا

و برخی نیز بر این باورند که سرودهایی است که از حیز زمان و مکان خارج است و صرفاً مربوط به دوران فردوسی بوده و فی‌الجمله کاربردی نیست.

ادامه مطلب...

آشنایی با شاهنامه - وداع سیاوش با میهن

چو خورشیدِ تابنده بنمود پشت
هوا شدسیاه وزمین شد درشت

سیاوش لشکر به جیحون کشید
به مژگان همی از جگر خون کشید

ای عزیز

حملهٔ افراسیاب به ایران ، فرصتی بود برای سیاوش تا از دربار پدر و سودابه دور بماند ، به همین دلیل نزد پدر رفت و از او اجازه خواست که به جنگ افراسیاب برود.

ادامه مطلب...