روایتی دیگر از دیوان مازندران

فردوسی تنها در چند بخش شاهنامه از «دیوان» به عنوان موجوداتی افسانه‌ای که بسیار نیرومندند و با نیروی جادویی خود نیز به کارهای شگفت دست می‌زنند یاد کرده است. این موارد به ترتیب عبارت است از جنگ سام با دیوان مازندران در دورهٔ پادشاهی منوچهر، جنگهای کیکاووس و رستم با دیوان مازندران، و پیکار رستم با  اکوان دیو در عهد کیخسرو، ولی فردوسی دربارهٔ این دیوان که چگونه موجوداتی بوده‌اند، به چه شکل و شمایلی بوده‌اند، چه کارهایی می‌کرده‌اند،

ادامه مطلب...

مازندران در جنگهای کیکاووس با دیوان

بی‌گمان یکی ازداستانهای دلکش درشاهنامه، داستان لشکرکشی کی‌کاووس است به «مازندران»، علی‌رغم مخالفت خیرخواهان و پهلوانان ایران، که به اسارت و نابینایی او و قسمت اعظم سپاهیانش به دست «دیو سپید» منجر گردید، و سپس گذشتن رستم از «هفت خان» و غلبه بر «جادوان» و «دیوان مازندران» و کشتن دیو سپید و بازگردانیدن بینایی به چشم همۀ اسیران، و نیز آزاد ساختن شاه و سپاه ایران، و سرانجام کشتن شاه مازندران و بازگشت کیکاووس و سپاه ایران و رستم به ایران‌زمین.

ادامه مطلب...

پرونده شنیداری سخنرانی دادبه، کزازی و ابراهیمی دینانی در ستایش فردوسی (25 اردیبهشت‌ماه 1387)

به مناسبت روز بزرگداشت فردوسی؛ نشست ادبی «در ستایش فردوسی» در ساعت ۱۶ روز چهارشنبه 25 اردیبهشت‌ماه 1387 با حضور شاهنامه پژوهانی چون دکتر غلامحسین ابراهیمی ‌دینانی «فردوسی و سهروردی»، دکتر اصغر دادبه «عجم زنده کردم بدین پارسی» و دکتر میرجلال‌الدین کزازی «تاملی در داستان رستم و سهراب» و علاقمندان این شاعر حماسه‌سرا در شهرکتاب مرکزی برگزار شد.

ادامه مطلب...

بهره سهروردی از فردوسی/ زبان فارسی مشروعیت خود را قبل از فردوسی گرفت

دکتر پورجوادی عدم نگاه تاریخی به گذشتگان از جمله فردوسی را مورد انتقاد قرار داد و افزود: برخی فکر می کنند فردوسی موجب زنده ماندن زبان فارسی شد و این تصور غلطی است چراکه زبان فارسی مشروعیت خود را قبل از فردوسی، به لحاظ دینی گرفته بود آنجا که اهل بخارا فتوای ترجمه قرآن به زبان فارسی را گرفتند.

ادامه مطلب...

حماسه، استوره ای است که گیتیگ شده است

استاد میر جلال الدین کزازی در بارۀ استوره (اسطوره) گفت: هنگامی که ما از استوره سخن می‌گوییم نگاهمان به روزگاران بسیار کهن است به روزگاری که آن را پیش از تاریخ می‌نامند. چون هنگامی که روزگار تاریخی آغاز می‌شود، نوشتن پدیدی می‌آید، زمینه برای اینکه تاریخ جای استوره را بگیرد فراهم می‌شود از همین روست که بیشینۀ استوره‌های جهان سویمندیِ آیینی دارند یعنی مینوی‌اند؛ از جهانی در آنها سخن می‌رود که جهان فراسویی است اما در روزگاران تاریخی که دامنه بر استوره تنگ می‌شود استوره از میان نمی‌رود از مینو به گیتی، از آسمان به زمین، از خدا به انسان فرود می‌آید. در این زمان است که حماسه پدید می آید. حماسه، استوره ای است که این سری و گیتیگ شده است. این در روزگار تاریخی رخ می‌دهد. استوره از میان نمی‌رود مگر اینکه ناخودآگاهی از میان برود، شدنی نیست.

ادامه مطلب...

ارج و ارزش نام در باورهای باستانی فراسویی بوده است

انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در دی و بهمن ماه 1389 خورشیدی رشته نشست‌های شاهنامه پژوهی برگزار کرده بود که در این نشست‌ها استاد میرجلال الدین کزازی شاهنامه پژوه و استاد برجستهٔ ادبیات دربارهٔ شاهنامهٔ فرزانهٔ فرهمند توس ابوالقاسم فردوسی – که ویل دورانت او را در میهندوستی بی‌همتا می‌داند- سخن می‌گفت. اگر چه زمان زیادی از برگزاری این نشست‌ها می‌گذرد اما از آن روی که سخنان دکتر میر جلال الدین کزازی دربارهٔ شاهنامه، این نامهٔ سپند و ورجاوند ایرانیان، بسیار ارزنده است، گزارش‌هایی از این نشست‌ها فراهم شده که در چند پاره در ایران‌بوم منتشر می‌شود.

ادامه مطلب...

ایرانی اگر می‌خواهد خود را بشناسد، باید با شاهنامه آشنایی بجوید

 

شاهین آریامنش

انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در دی و بهمن ماه 1389 خورشیدی رشته نشست‌های شاهنامه پژوهی برگزار کرده بود که در این نشست‌ها دكتر میرجلال الدین کزازی شاهنامه پژوه و استاد برجستۀ ادبیات دربارۀ شاهنامۀ فرزانۀ فره‌مند توس ابوالقاسم فردوسی – که ویل دورانت او را در میهن دوستی بی همتا می‌داند- سخن می‌گفت.

 

ادامه مطلب...