«یلدا» یا جشن زایش خورشید

دکترهوشنگ طالع / برگرفته از کتاب «چهار جشن بزرگ ایرانیان» 

 

چهارمین جشن بزرگ ایرانیان که با آتش بزرگ هم هم‌راه بوده ، جشن درگرگونی (انقلاب) زمستانی است و از آغاز مهرگان از درازای روزها کاسته می‌شود و بر درازای شب‌ها افزوده می‌شود؛ به گونه‌ای که درازای شب یلدا پانزده‌ ساعت و پنجاه و چهار دقیقه می‌باشد . در این شب ایرانیان برای یاری‌رسانی به خورشید ، آتش‌های بزرگ می افروختند و به راستی آن شب را شبِ «زایش خورشید» می‌دانستند.

بیرونی نیز به این معنا اشاره دارد و می‌نویسد: دی ماه و آن را خورماه نیز گویند و نخستین روز آن خرم‌روز [خور روز / خوره‌روز] است. 

و در قانون مسعودی، این روز به گونه‌ی «خُره‌روز» روز آمده است و در برخی بن‌نبشت‌ها ، «خرم‌روز» می‌باشد.

بلندترین شب‌ سال را ایرانیان، شبِ « چله »‌ نیز می‌نامند. چله‌بزرگ از یکم دی‌ماه است تا دهم بهمن‌ماه (جشن سده) و چله کوچک از دهم بهمن ماه است تا بیستم اسفند (‌جشن سوری).

اگر ماهواره در آن دوران وجود می‌داشت، سرتاسر فلات ایران از آسمان، آتشین و روشن به چشم می‌خورد. در دوران مهر‌آینی برای جاودان‌سازی « زایشِ مهر» و یا شاید به‌ راستی «مهر» در همین شب یا «شبِ زایش خورشید» چشم به جهان گشوده است. بر پایه‌ی محاسبات استاد ذبیح بهروز:

در سال 1454 رصد [زرتشت] 65 سال بعذ از ملک اسکندر در سال 51 اشکانی روز آدینه پنجم بهار ، مادر مهر ، بشارت می‌یابد...

 

ادامه مطلب...

هشت بنای تاريخی پايتخت ثبت ملی شد

بر گرفته از ماهنامه خواندنی شماره 104

 

معاون ميراث فرهنگی اداره کل ميراث فرهنگی، صنايع دستی و گردشگری استان تهران اعلام کرد که هشت بنای تاريخی پايتخت ثبت ملی شد.


به گزارش ايرنا، «محسن شيخ‌الاسلامی» گفت: اين آثار شامل ورزشگاه امجديه، زورخانه پولاد، دانشکده مديريت دانشگاه تهران، پادگان 06 منطقه پاسداران، حمام سرپولک، ميراث صنعتی نظامی سلطنت آباد در صنايع دفاع منطقه پاسداران و دو منزل مسکونی در منطقه 11 و 12 شهرداری تهران هستند که در جلسه شورای عالی ثبت در فهرست آثار ملی به ثبت رسيدند.

 

ادامه مطلب...

باغ ايراني: حسرتي براي گذشته، اميدي براي آينده

گر بتوان براي وصف موجودي در كره زمين، بهترين لغات را در فرهنگ‌ها جست‌وجو كرد و به كار برد، آن لغات هم براي توصيف درخت و گل و گياه ناكافي خواهد بود. متنوع‌ترين، مفيدترين، زيباترين، بزرگ‌ترين، و ده‌ها ترين ديگر نيز نمي‌تواند گوياي ماهيت راستين آنان باشد.
بقاي اين آفريده‌هاي مقدس براي تمام موجودات كره زمين حياتي است و به انسان نيز در عرصه‌هاي بسيار گوناگون بهره مي‌رساند. از جمله نفت، پتروشيمي، زغال‌سنگ، كاغذ و ...

ادامه مطلب...