تاریخ ایران - افول مادها و طلوع هخامنشیان

غرور و استبداد در اواخر کار آسیتاگ، او را برخلاف طبیعت خویش به جنگجویی هم سوق داد. در واقع تا وقتی که بختنصر داماد وی بر بابل فرمان می‌راند وی به وسوسة تجاوز به قلمرو بابل و تسخیر حران هم که تعلّق به بابل داشت در خاطر او راه پیدا کرد. نبونید پادشاه جدید بابل هم با او به مقاومت برخاست و کار به جنگ کشید. آستیاگ حران ـ شهر مقدس آشور در شمال بین‌النهرین ـ را محاصره کرد، اما قبل از آنکه به تسخیر آن نایل گردد به ترک محاصره و بازگشت به تختگاه خویش ناچار شد. چیزی که او را به این بازگشت سریع واداشت...

ادامه مطلب...

ستاره‌شناسی در ایران باستان - «اسطرلاب» یا «جام جم» - بخش سوم

دربارة معنى‌ واژة اسطرلاب‌، حمزة اصفهانى‌ ترکیب‌ ستاره ‌یاب‌ را نقل‌ کرده‌ و اسطرلاب‌ را معرب‌ آن‌ شمرده‌ است‌. در موارد دیگری‌ با تصریح‌ به‌ اصل‌ یونانى‌ این‌ واژه‌، آن‌ را به‌ غلط ترازوی‌ ستارگان‌ یا ترازوی‌ آفتاب‌، آینة ستارگان‌ و همانند آنها ترجمه‌ کرده است. ممکن‌ است‌ ترکیب‌ ستاره‌ یاب‌ در واقع‌ نیز ابتکار ستاره ‌شناسان‌ ایرانى‌ و مستقل‌ از واژة یونانى‌ بوده‌ باشد.

ادامه مطلب...

تصویرسازی در سروده‌های کهن دینی و حماسی ایران

دیرینگی بیان اندیشه ها به یاری تصویر به قدمت پیدایی آدمی است. کهنترین دیوار نگاره های موجود، بیانگر آن است که هرگاه انسان در توصیف مکنونات درونی خود به یاری واژگان ناتوان بوده، از تصاویر سود جسته است. افزون بر این،‌سروده های اوستا و دیگر متون ایرانی باستان نشانگر آن است که نیاکان ما طی سده های بسیار همراه با چرای گله های خود، به ساختن تصاویری پرداخته‌اند که امروز بعنوان زیباترین و بدیع ترین جلوه های اندیشۀ بشر به شمار می روند. با شکوه ترین این تصویرها در کتاب اوستا مندرج است.

ادامه مطلب...

اسطورهٔ پرواز - داستان پرواز کی کاووس به آسمان

یکی از دلنشین‌ترین و زیباترین داستان‌های شاهنامهٔ فردوسی، داستان پرواز کی کاووس پادشاه ماجراجوی کیانی به آسمان است. داستانی که در عین جذابیت و زیبایی به گونه‌ای تلخ و دردآور است.

ادامه مطلب...

ارگ جم کهنترین آپارتمان شهر جهان

 


سایت نخست ارگ جم

 

  

 

ارگ جم 1 (Arkaim) در جنوب استپهای اورال و در هشت کیلومتری شمال دهکده آمورسکی (Amurskiy) و در دو کیلومتری جنوب دهکده الکساندروفسکی(Alexandronvosky)  ازبخشهای شهر چلیابینسک  (Cheliabinsk)  و نزدیک استان گورکان (خورگان) روسیه ودر همسایگی شمال قزاقستان قرار دارد. این بنا در کنار رود بولشایا کاراگانکایا (Bolshaya Karaganskaya) قرار داشته و به نظر باستانشناسان روسی میتواند نخستین مرکز گردآمدن آریاییان در هزاره های دور باشد و حتی برخی زادگاه زرتشت را در همین منطقه میدانند. برخی هم چون خانم تامارا گلوبا (Tamara Globa) اختر شناس، عقیده دارد که این شهر همان شهر جمشید در اوستا بوده است.

 

ادامه مطلب...

در سوگ شهر استخر و مردم دلاور آن

 

جستارگشایی

استخر کجا بوده است. کمتر ایرانی درس خوانده‌ای است که بارها نام شهر استخر را در کتاب‌ها ندیده باشد. امّا به راستی استخر کجا بوده است؟ چگونه ممکن است شهری به این عظمت که نام و آوازه‌اش تاریخ را پر کرده است اکنون اثری از آن نمانده باشد و ندانیم کجا بوده است،

 

ادامه مطلب...

پیدایش اجتماع همگرا در نیم‌سده‌ی نخست برآمدن هخامنشیان

این مقاله تلاش دارد با ترسیم چهره‌ی سیاسی و نژادی غرب آسیا در نیمه‌ی ابتدایی هزاره‌ی نخست پ. م. و تغییر روابط خصمانه‌ی رایج در این دوران، با ایجاد امپراتوری هخامنشیان، به نشانه‌های آغازین گذار ساکنان فلات ایران از ایل به ملت بپردازد. پرسش نخستین این پژوهش بررسی گوناگونی نژادی منطقه و درگیری‌های برآمده از آن و سپس نگاه به تفاوت ساختاری هخامنشیان با دولت‌های سلف در برخورد با این پراکندگی قومی است...

 

ادامه مطلب...

دادرسی در ایران باستان

ایلامی‌ها (Elamites) نخستین قومی بودند که در خاک ایران باستان به تأسیس یک نظام حقوقی تمام‌عیار دست زدند و آن را در سراسر قلمرو خود که نه تنها خوزستان و سواحل خلیج ‌فارس بلکه لرستان و پشتکوه را نیز در بر می‌گرفت، رواج دادند. نظام حقوقی و اداری ایلامی‌ها در شوش که پایتخت آن حکومت بود، بیش‌تر رعایت می‌شد و متجاوز از 300 لوحه‌ی سنگی متعلق به 2300 تا 1700 پیش از میلاد که در شوش کشف شده است...

 

ادامه مطلب...

در جست‌وجوی راه دریایی

داریوش بزرگ می‌خواست بخش شرقی و غربی شاهنشاهی بزرگ خود را با یک راه آبی که رفت‌وآمد در آن ارزانتر و آسان‌تر باشد به یکدیگر پیوند دهد. برای این کار می‌بایست به کشف دریای هند بپردازد. از این‌رو دریانوردی به نام اسکیلاکس کاریاندی را به این کار گماشت...

 

ادامه مطلب...