گنجینه ایران - منشور کوروش بزرگ

منشور حقوق بشر کوروش بزرگ یا استوانه کوروش بزرگ، لوحی از گل پخته است که 5/22 سانتی متر طول و 11 سانتی متر عرض دارد. این استوانه در سال 538 پیش از میلاد به فرمان کوروش در 45 خط نوشته شده که نیمة اولش از زبان رویدادنگاران بابلی نقل می‌شود و نیمه دومش، سخنان و دستورهای کورش به زبان اَکَدی (بابلی نو) است. وی این منشور را بعد از پیروزی بر نبونئید و فتح بابل نوشته است.

ادامه مطلب...

رودخانه ایزد‌خواست، بند باستانی ایزد‌خواست و تمدن ایزد‌خواست

شهرک باستانی و پر آوازه‌ای که در شمال استان فارس قرار دارد و امروزه در نوشته‌ها آن را ایزَد‌خواست (izad khāst) و گاهی یَزدِ‌خواست (yazde khāst) می‌نویسند، در گفتار مردم این شهرک و دیگر مردم فارس، یّزِّه‌خواس (yazze khās) است. اگر شکل گفتاری مردم را مبنا قرار دهیم باید نام این شهرک را یّزِه‌خواست (yazze khāst)  بنویسیم. PDF چاپ رایانامه
 

ادامه مطلب...

چُغامیش ، تپۀ باستانی

چُغامیش یکی از وسیعترین و کهن‌ترین محوطه‌های پیش از تاریخ ایران، واقع در شمال دشت مرکزی خوزستان است. آثار به دست آمده از آن، زمانی برابر با هزارة6ق‌م تا دورة اشکانیان را در بر می‌گیرد. این محوطة بسیار مهم بر روی رسوبات حاصل از کنشهای دو رودخانة دز و کارون، در کهن‌ترین حوزه استقراری شناخته شده در پیش از تاریخ دشت خوزستان جای گرفته است.

ادامه مطلب...

رازهایی از آنوبانی‌نی

نقش برجسته آنوبانی‌نی یکی از قدیمی ترین نقش برجسته های جهان است که در 120 کیلومتری کرمانشاه و در شهرستان سرپل‌ذهاب بر صخره‌ای معروف به میان‌کل قرار دارد که مملو از رازهای سر به مهر است.

 

ادامه مطلب...

سد گُلی گُمپو، دور افتاده و بی‌یاور از زمان ساسانیان تاکنون

در لفظ عامیانه مردم آبادی‌های پیرامون این سد، گلی (goli) همان گلو و گمپ (gomp) همان است که در شیراز و شهرهای پیرامون آن قمپ و غمپ می‌گویند و منظور گودالی پر از آب یا استخر و برکه است. صاحب کتاب آثار عجم (فرصت، 1354 هجری قمری) ریشه این نام را خنب به معنی خمره می-داند که به نظر نگارنده درست نیست. سبب این نامگذاری این است که سد گلی گمپو در یک دره ژرف یا گلوگاه تنگ کوهستانی احداث شده و پایین دست آن گمپ یا برکه‌ای کوچک یا در حقیقت حوضی با کف و دیواره سنگی و تقریبا دایره‌ای شکل است که آب، هم از روی بستر رودخانه در آن می‌ریزد، هم از زیر بستر در آن می‌تراود و آن را از آب پر می‌کند و تا ماه‌ها بعد از فرو نشستن سیلاب که دیگر آبی در دره جریان ندارد همچنان از آب پر است و گاهی اندکی سرریز هم دارد. پسوند «و u» در آخر نام این سد همان است که در شهرهای جنوبی ایران به ویژه در شیراز کاربرد و معانی فراوانی دارد. این پسوند در اینجا نشان معرفه است. یعنی همان گلی گمپی که گوینده و شنونده آن را می‌شناسند (ملک‌زاده، 1358).

 

ادامه مطلب...

درفش شهداد، قدیمی ترین پرچم جهان در ایران

کویر لوت سرزمین اسرار آمیزی است. از کلوت ها و افسانه های پر از جن و پری اش که بگذریم، کمتر کسی فکرش را می کرد که در نزدیکی لوت یکی از قدیمی ترین تمدن های دنیا تشکیل شده باشد. اما کشف قدیمی ترین پرچم دنیا از این منطقه، نام لوت را به تمدن کهن خبیص پیوند داد. قدیمی ترین درفش فلزی جهان، شباهت زیادی به درفش کاویانی دارد. درفشی که از حوالی کویر لوت در کرمان کشف شد و برگ تازه ای از تاریخ را رو کرد.

 

ادامه مطلب...

قطعات استخوان در غار شاهپورکشف شد/ طرح فرضیه دفن شاهپور درون غار

 

به گزارش خبرنگار مهر در کازرون، غار شاهپور در فاصله 20کیلومتری شرق کازرون و در استان فارس واقع شده است. این غار در فاصله ای نزدیک از شهر تاریخی بیشاپور و نقوش برجسته تنگ چوگان قرار گرفته است

 

ادامه مطلب...

معدن سنگ هخامنشی بانش

کارل برگنر معمار آلمانی که در تخت جمشید کار می‌کرد و نقشه‌ها و تصویرها و نقاشی‌های ماندگاری از تخت جمشید کشیده و از خود به یادگار گذاشته در پایان یک فصل کار باستان‌شناسی در تخت جمشید، در تابستان سال 1314 از بلوک‌های رامگرد، ابرج، کامفیروز و بیضا بازدید کرد و گزارشی کوتاه امّا تاریخی و جالب از آثار مطالعه نشدۀ هخامنشی پیرامون رودخانۀ کر در درۀ درودزن تهیه کرد. دو سال بعد که او دیگر در قید حیات نبود آن گزارش در مجلۀ AMI به زبان آلمانی منتشر شد.

 

ادامه مطلب...