۳ خرداد ماه بیرون راندن ارتش عراق از ایران (عملیات بیت المقدس)

دکتر هوشنگ طالع

 

به دنبال آزادسازی بستان وگسیختن راه ارتباطی سه جبهه‌ی عراق از درون ایران و نیز محروم کردن عراق از محور عماره ـ بستان ، نوبت بال جنوبی سپاه چهارم فرا رسیده بود . این جناح ، پیش‌تر در محور سوسنگرد ـ اهواز ، دوپاره شده و پاره‌ی شمالی آن در عملیات آزاد سازی شهر بستان (طریق‌القدس) نابود گردیده بود . باقی‌مانده‌ی سپاه چهارم عراق ، هنوز منطقه‌ای به وسعت کمابیش 5400 کیلومتر مربع را در اختیار داشت.

این منطقه ، از شمال به کرخه‌ی‌کور و شهرهای هوزگان (هویزه) ، از باختر به باتلاق هوزگان و از جنوب ، به اروندرود و شهر خرمشهر ، محدود می‌شد . ارتش عراق به دلیل استقرار درازمدت در این منطقه ، مواضع پدآفندی زیادی به وجود آورده بود . افزون بر آن ، این مواضع را با رودخانه‌های کرخه‌ی‌کور و کارون ، هم‌آهنگ کرده بود .

ادامه مطلب...

سالروز درگذشت پروین اعتصامی

۱۵ فروردین سالروز درگذشت پروین اعتصامی.

اينکه خاک سیهش بالین است

اختر چرخ ادب پروین است

صاحب آنهمه گفتار امروز

سائل فاتحه و یاسین است

گرچه جز تلخی از ایام ندید

هرچه گویی سخنش شیرین است

دوران کوتاه دولت ملی؛ تمرین دموکراسی

 در 200 سال گذشته‌ی ایران، این مهم‌ترین رخداد و مبارزه‌ی ضد استعماری ملت باشد. متأسفانه امروزه طوری شده که همه تاریخ‌نگار شدند یا بهتر باید گفت گروه‌هایی تاریخ‌ساز شدند و همه‌ی کوشش‌شان این است که تاریخ را به نفع اندیشه‌های خودشان مصادره کنند و در این میان هم یورشی ناکام به مسأله‌ی ملی شدن صنایع نفت در سرتاسر کشور می‌شود؛ از سوی گروه‌های به هر حال باید گفت سلطنت‌خواه، عناصر چپ و بنیادگرایان مذهبی که هر سه بر یورش به این نهضت به طرز شگفت‌آوری هماهنگ هستند، اما ناکام.

 

به‌راستی مبارزه‌ی ملت ایران برای ملی شدن صنعت نفت یک رخداد بسیار شگرفی در تاریخ اخیر ملت ایران است.

 

ادامه مطلب...

اعتراض مصدق به خارج نشدن نیروهای شوروی از ایران

 

۱۲ اسفند ۱۳۲۴، دکتر محمد مصدق، نمایندهٔ تهران در مجلس شورای ملی، شدیداً به شوروی که حاضر به خارج ساختن نیروهایش از ایران نمی‌شد، اعتراض کرد.

کار بزرگ آقامحمدخان

با فروپاشی دولت صفویان در سال 1101 خورشیدی / 1722 میلادی ، دولت های پس از آن گرچه با استواری و برخورداری از مشروعیت آغاز کردند ؛ اما همه‌ی آنان دچار « ‌جوان‌مرگی » شدند . هر سه دولت برخاسته پس از فروپاشی صفویان به گفته‌ی حافظ  «‌دولت [‌های] مستعجل » بودند . گرچه نیک درخشیدند ؛ ‌اما زود به خاموشی گراییدند .

 

ادامه مطلب...

بابک زمانه، دکتر سید حسین فاطمی

بنا نیست در اینجا تاریخ این تراژدی ملی بیان شود چون دراین باره هر سال بدین مناسبت بارها و بارها دوستداران و هوادران این مرد بزرگ می‌گویند و می نویسند. خواستم نوشتارم فراتر از بازگویی یک تاریخ تراژیک باشد. تاریخی که سر نوشت ملتی را برای سالها به قهقرای استبداد به دست دربار پهلوی کشاند.

 

ادامه مطلب...

گناه بزرگ من - آخرین دفاعیه دکتر محمد مصدق در دادگاه

 

اشاره: آنچه درپى می‌‏آید، آخرین دفاعیه‌‏اى است که مرحوم دکتر محمد مصدق در دادگاه دولت کودتا، در پى وقایع 25 تا 28 مرداد ایراد کرد. متن حاضر از کتاب «دادگاه مصدق»، گردآورده سرهنگ بزرگمهر برگزیده شده و تا حدودى تلخیص گردیده است. موارد محذوف با نقطه‌چین علامت‌‏گذارى شده است.

 

ادامه مطلب...

دکتر محمد مصدق به قلم مصدق - اختلاس در رژیم قدیم

یکی از ارکان جمع و خرج کل مملکت همیشه ثابت بود و متصدیان امور می‌دانستند که در هر سال مالیات املاک مزروعی وصول می‌شود و عوائد گمرکی هم بدون هیچ کسر و نقصانی عاید دولت می‌گردد.راجع برن دوم جمع و خرج مملکت که مخارج است نیز تنظیم یک بودجه کل در هر سال مورد احتیاج نبود. چه، به هیچ یک از مستخدمین دولت حقوق مقامی داده نمی‌شد مگر به رؤساء و صاحب‌منصبان افواج و مأموران وزارت خارجه و بعضی از مستخدمین دیگر. با این حال طبقات زیادی از علماء، وزراء، رجال، و نسوان از مالیه‌‌ی مملکت حقوق می‌گرفتند، خواه متصدی کار بودند خواه نبودند و برقراری حقوق در آن رژیم مسبوق بیکی از جهات ذیل بود:

 

ادامه مطلب...

دکتر‌محمد‌مصدق به قلم مصدق - نوشتن در سلول انفرادی

کسانی که زندان مجرد را دیده و با آن سر و کار داشته‌اند، می‌دانند که در این مکان آن هم به یک محکوم بی‌گناه و بی‌تقصیر چقدر بد و سخت می‌گذرد. در روزهای اول زندان آنقدر خسته و ناتوان بودم که هیچ‌چیز جز یک استراحت کامل چاره‌ دردم را نمی‌کرد: مبارزه انتخاباتی دوره 16 تقنینیه، مبارزه با شرکت نفت انگلیس و ایران، کارهای کمیسیون نفت در مجلس شانزدهم، قبول مسئولیت اداره مملکت، دفاع در شورای امنیت و دیوان بین‌المللی دادگستری، مخالفت‌های مغرضانه داخلی، غائله نه اسفند و اشتهار پیش آمد غائله‌های دیگر تمام سبب شده بود که با نگرانی بسیاری از هر پیش آمد ناگوار، انجام وظیفه کنم. کار زیاد و توأم با نگرانی هم هر کسی را خصوصاً من که حال خوشی نداشتم و ضعیف بودم از پای در می‌آورد.

ادامه مطلب...

پاسخهای تاریخی دکتر محمد ‌مصدق‌ ‌به شاه - سلطنت کردن‌چه مشکل!

نظر به اینکه چنین عملی با رویة قانونی من مخالف بود بقا و سقوط دولت خودرا تابع رأی ملت یعنی صاحبان حقیقی مملکت کردم که چنانچه با ابقای دولت موافق است من به کار ادامه دهم والا دولت دیگری روی کار بیاید و به هر طریقی که صلاح دانست عمل کند و همه دیدند که...

ادامه مطلب...