برآمدن خورشید در نقطه انقلاب زمستانی

تصویری از برآمدن خورشید در نقطه انقلاب زمستانی بر پایه گاه‌شماری ایرانی در میل (برج) رادکان خراسان که بامداد نخستین روز زمستان ۱۴۰۰ ثبت شده است. پره‌های این برج وضعیت زاویه تابش خورشید به زمین را در طول سال نشان می‌دهد.

این بنا در فاصله ۷۴ کیلومتری شمال شهر مشهد واقع شده است. برج رادکان به بلندای ۲۵ متر، با بدنه استوانه‌ای و گنبد مخروطی شکل اثری تاریخی مربوط به سده ۷ هجری است. برج رادکان که تصور می‌شده  آرامگاه یکی از ایلخانیان است تنها برجی است که توانایی تعیین چهار فصل، سال کبیسه و آغاز نوروز را دارد.

ادامه مطلب...

قدیمی ترین خط فارسی در ژاپن

این دستخط که قدیمی ترین خط فارسی در ژاپن است در سال ۱۲۱۷ میلادی (۸۰۵ سال پیش) توسط راهب بودایی بنام #کیوسه وارد ژاپن شد.  او در حاشیه این کاغذ نوشته است سال ۱۲۱۷ در گوانگجو چین با  ۳ فرد خارجی ملاقات کردم و از آنها خواستم  که به خط خود چیزی برایم بنویسند آنها این دستخط را نوشتند به این برگه دستخط  #نانبانموجی گفته بودند یعنی #خطمردمان_بیگانه.

 

 دو بیت اول این دستخط به شرح زیر است:

جهان خرمی ‌با کس نماند

فلک روزی دهد روزی ستاند

 (اثر #اسعدگرگانی در کتاب ویس و رامین).

ادامه مطلب...

کیخسرو و کوروش

نبرد سپاه ایران به رهبری کیخسرو با سپاه توران به رهبری افراسیاب
نبرد سپاه ایران به رهبری کیخسرو با سپاه توران به رهبری افراسیاب

ادامه مطلب...

کشاورزی؛ کهن میراث فراموش شده

کشاورزی از جمله بزرگترین حرکت‌های بشری در جهان بوده که زندگی انسان را با تغییرات گسترده‌ای همراه می‌کند. گفته می‌شود که از حدود 14 تا 12 هزار سال قبل انسان اهلی کردن غلات را آغاز کرده و از آن پس به تولید غذای خود پرداخته است. به همین علت شهرها شکل گرفتند و پیشه‌وری آغاز شد. اما امروز استفاده‌های بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی و بهره‌برداری بی برنامه از زمین‌های کشاورزی، این میراث کهن را با مشکلاتی مواجه کرده است.

ادامه مطلب...

هرودوت

نوشته‌های بازمانده از هرودوت تاکنون نخستین نگاه ثبت شده به تاریخ ایران هخامنشی است که دیدگاه یک غیر ایرانی را درباره تاریخ و فرهنگ این سرزمین نشان می‌دهد. از طرفی در دست نبودن تاریخ نوشتاری ایران تا روزگار نویساندن سنگنوشته بیستون- سبب شده است ایرانیان به ناچار برای آگاهی یافتن از بخشی از گذشتهٔ خویش دست به دامان بیگانگان شوند که روزگاری بزرگترین دشمنان‌شان بوده‌اند.

ادامه مطلب...

تاریخ ماد در یک نگاه

تاریخ ماد را به سبب کاستی‌هایی که در منابع نوشتاری بازمانده از آن دوره وجود دارد، هاله‌ای از افسانه و اسطوره و تاریخ فرا گرفته است، چرا که تاکنون هیچ سنگ نگاره یا سنگ نوشته‌ای از پادشاهان این دولت به دست نیامده است تا بتوان با یاری گرفتن از آن تاریخ آن روزگار را به نگارش درآورد.

ادامه مطلب...

حدود و ثغور مرزهای آذربایجان در دوران باستان

سرزمین آذربایجان که امروزه شامل استان های آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، اردبیل و زنجان می‌باشد. یکی از ایالت‌های باستانی و مهم ایران است که بر اساس اسناد و مدارک تاریخی و باستان شانسی از هزاران سال پیش، محل سکونت اقوام و جوامع مختلف انسانی بوده است.

ادامه مطلب...

دموکراسی یا برده داری

 یکی از نکات دانستنی تاریخ برده داری است،در اینجا به مقایسه ی ایران هخامنشی و دولتشهر ایونی می پردازیم، دولت­شهری که در آن برده‌داری، ساده‌ترین و بهترین روش برای ثروتمند شدن بود- سخنی از گزنفون - (1)، "تمدنی که در آن بردگان دارای لباس مخصوص بودند"، و "در آغاز هر سال چند تازیانه می‌خوردند تا فراموش نکنند که بَرده‌اند"(2). حکومتی که در آن  کشتن بردگان هیچ مجازاتی نداشت(3) و فرهنگی که "برده را یک ابزار زنده می‌دانست"- سخنی از ارسطو- و همین ارسطو است که میگوید:

ادامه مطلب...