تاريخ صنعت چاپ در ايران باستان

برگرفته از مجله خواندنی / شماره 116

 

آن‌گونه که ادعا شده صنعت چاپ در اروپا در زمان گوتنبرگ و حدود پنج قرن پيش اختراع گرديده است اما برخي معتقد هستند اين صنعت در چين و بسيار قبل تر‌ از اروپا وجود داشته است. در اسناد ديگري هم‌چنين از چاپ پول‌هاي کاغذي در زمان مغول‌ها گزارش شده است.

اما در کتاب عجايب نامه محمد‌ابن محمود همداني به زبان فارسي که حدود هشتصد سال پيش نگاشته شده به صراحت ذکري از چاپ کتاب رفته است که بسيار مهم است و مي‌نمايد اين فنون در زمان‌هاي باستان در ايران وجود داشته است اما در عهد نويسنده از ميان رفته است. محمد بن محمود همداني مي‌نويسد: «... بعضي از حرفه‌ها ظاهر است اما علم آن فائت است ( دانش برخي از صنايع امروز از ميان رفته) چنان که مصحف‌هاي کوفي (قرآن‌هايي به خط کوفي) که نبشته‌اند و حروف‌ها و اشکال‌ها کرده‌اند که به عمري يک ورق از آن کاتبان نتوانند نبشتن و کاف‌ها و صادها کرده‌اند که اگر صد بيني همه به يک نسق باشند که ميان کافي در هم نيامده باشد (حروف‌هايي مانند کاف و ضاد همه به يک اندازه و شبيه به هم و يکسان هستند) و کسي نمي‌داند اين کتاب‌ها را چگونه نوشته‌اند يا به قالب نهاده‌اند...» (عجايب نامه، با ويرايش دکتر جعفر مدرس صادقي، ص 126)

 

ادامه مطلب...

راه اندازی موزه تمدن ایران به زبان انگلیسی

کارشناسان جغرافیای سیاسی و باستان شناسیِ موسسهٔ مطالعات خلیج فارس به منظور نشان دادن چهره حقیقی کهن‌ترین کشور تاریخ جهان یعنی ایران، پس از ماه‌ها تلاش موفق شدند موزه‌ای به زبان انگلیسی از تمدن غنی ایران متشکل از فرهنگ، هنر و تمدن ایرانی را در فضای مجازی راه‌اندازی کنند.

روایت بهارستان جامی از بهارستان ایران

عبدالرحمن جامی در کتاب بهارستانش درباره پادشاهان ایران باستان چنین می نویسد: پنج هزار سال سلطنت عالم تعلق به ایرانیان داشت و این دولت در خاندان ایشان بود زیرا با رعایا عدل می کردند و ظلم روا نمی داشتند.

 

در خبر است که خدای تعالی به داود علیه السلام وحی کرد که قوم خویش را بگوی که پادشاهان ایران را بد نگویند و دشنام ندهند که ایشان جهان را به عدل آباد کردند تا بندگان من در وی زندگانی کنند.

پوریوت کیشی

رضا آقازاده / کارشناس ارشد فرهنگ و زبان‌های باستانی


1-دیباچه

در این مقاله به «پوریوت کیشی» یا کیش نخستین مردمان ایرانی می‌پردازیم، هرچند متأسفانه به دلیل منابع محدود وآگاهی‌های کم جز یادآوری‌های نیاکان در بعضی اندرزنامه‌های پهلوی آگاهی چندانی نسبت به پیدایش این کیش نداریم، لیکن همین آگاهی کم چنان می‌نماید که کیش نخستینِ مردمانِ ایرانی با آمدن آیین زرتشت کاملا از میان نرفته بلکه به دلیل قوت نکات مثبت با دین نو آمیخته و به ماندگاری خود ادامه داده است.

 

ادامه مطلب...

روح ایران؛ کوروش بزرگ در منابع یونانی

از زمانی که کوروش فاتحانه وارد سارد شد و لیدی و مدتی بعد تمامی آسیای صغیر را در قلمرو خویش آورد، ناگزیر با یونانیان نیز آشنایی یافت. لیدی ثروتمند از سال‌ها پیش با یونانیان روابط تجاری داشت و تعدادی از این یونانیان در کرانه‌های غربی آسیای صغیر و نیز در قلمرو لیدی می‌زیستند. با کامل شدن فتح آسیای صغیر و کرانه‌های غربی آن به دست هخامنشیان، یونانیان تجارت پیشه و سودجو که مردمانی معمولا بی‌چیز اما حریص و کنجکاو بودند درپی آشنایی بیشتر با فرمانروای جدید خود برآمدند.

 

ادامه مطلب...

هفتم آبان سال 539 پیش از میلاد - روزِ بنیاد کشور ایران به عنوان واحدی سیاسی

سی و شش قرن پیش، در حدود سال 1595 پ.م. شاه کشور هیتی، که مورسیلیس نام داشت، در حملۀ برق‌آسایی مهم‌ترین شهر میان‌رودان باستان، یعنی بابل، را فتح کرد. مردم بابل برای دفاع از شهر خود بسیار کوشیدند، اما شکست خوردند. پس از سقوط شهر، مورسیلیس بعد از چند هفته ناچار شد به کشور خویش برگردد و بابل را به حال خود رها کند. فرزندان او هرگز نتوانستند بر بابل حکومت کنند.

 

ادامه مطلب...