روزه و رمضان در اشعار سعدی، مولانا و حافظ

در مقاله پیش رو ابتدا به بررسی مفهوم روزه داری از نگاه سعدی می پردازیم و آداب خوردن و مفاسد پرخوری و محاسن اعتدال در آن را یادآور خواهیم شد؛ سپس خواهیم دید که چگونه حافظ به عنوان یک ناقد جامعه دینی به آسیب شناسی رمضان و روزه داری در جامعه دینی زمـان خویش می پردازد. آنگاه برداشت متعالی و عمیق مولانا از روزه داری را به تصویر خواهیم کشید...

ادامه مطلب...

كاوگان (4) شهريور ماه 1375 خورشيدي

در بامداد روز سي‎ و يكم شهريور ماه 1359 خورشيدي با ديگر اهريمنان بر سرزمين ما يورش آوردند.
به ياد همه‎ي آناني كه برابر « انيران» جنگيدند و جان باختند، تا ايران بماند، تا ايران بماند، تا ايران بماند...

ادامه مطلب...

تاملي بر فرا دهش‌هاي ايران باستان در ديوان حافظ

آنچه مي‌خوانيد، نوشتاري است در نقد شيوه‌هاي گوناگون پژوهشي درباره حافظ و غزليات او كه اينك به «‌حافظ شناسي» موسوم شده و عده اين حافظ شناسان نيز كم نيستند. گرچه به وجوه مختلف كار گروهي از حافظ شناسان در جاي جاي اين نوشتار اشاره شده.....

ادامه مطلب...

شعر‎ نوي دهه‎هاي 40 و 50، نور كور سويي از چراغ «نه گفتن» بود. همين و بس

تاثير كودتاي 28 امرداد 1332 را برگشوده شدن فصل نويني در شعر نوي فارسي واگويه كرديم و نشان داديم كه اين شعر به چنان مسيري از ايهام سرايي افتاد كه موجب مي‎شد هر خواننده، به ويژه جوانان پر شور و معترض، برداشت متفاوتي از مضمون‎ يك شعر داشته باشد. اين روند پيامد ديگري هم داشت كه عبارت بود از «مخاطب محوري» بدين معنا كه زماني رسيد كه پسند و اقبال خوانندگان به شاعر فرمان مي‎داد چه شعري بسرايد، و چگونه بسرايد!

ادامه مطلب...

ترانه‌هایی از 60 شاعر اران و شروان

در نزهة‌المجالس جمال خلیل شروانی که در نیمه اوّل قرن هفتم در شروان تألیف شده، ترانه‌های فراوانی از گویندگان آن سوی ارس (شروان و اران) از 6 شهر: گنجه، شروان، بیلقان، تفلیس، دربند، باکو به یادگار مانده است که نمونه‌هایی از آثار هزاران شاعر پارسی‌گوی از یاد رفته، و دلیل روشنی بر دیرینگی گسترش فرهنگ ایرانی در آن دیار است. در آن کتاب اشعار شاعرانی هم هست که به شهر معینی نسبت نیافته‌اند و حدس زده می‌شود که از همان نواحی باشند.
در اینجا به منظور یادکرد آن فارسی سرایان فراموش شده، از هر شاعر (به تفکیک شهرهای آنها) ترانه‌ای می‌آوریم:

ادامه مطلب...

شهريار

شهريار كه از سلسله شاعران فارسي‌گوي آذربايجان است، به دليل تسلط ماهرانه به زبان فارسي و پيوند آن با ظرايف زبان تركي آذري، شايسته دريافت عنوان مزبور گرديده است. در اين ميان، ديوان وي منبع مهم و قابل توجهي براي بازتاب عاطفه‌هاي ميهني اوست. شهريار در جاي جاي آثارش از مام ميهن ياد مي‌كند و مقام ايران را گرامي مي‌دارد.....

ادامه مطلب...

سبك آذربايجاني در شعر فارسي

سبك آذربايجاني به عنوان يكي از مكاتب اصيل شعر و ادبي فارسي، در اوايل قرن ششم در حوزه جغرافيايي ايران در ناحيه قفقاز و سرزمين‌هاي كنوني جمهوري آذربايجان به وجود آمد. اين سبك ادبي حاصل دوران شكوفايي فرهنگي و اجتماعي اران در زمان اوج جريان فرهنگ اصيل ايراني در مناطق قفقازيه مي‌باشد.....

ادامه مطلب...