صنایع ادبی در اشعار حافظ

حرفهای تازه، مضمونهای بی سابقه، و اندیشه هایی که رنگ اصالت و ابتکار دارد در کلام حافظ همه جا موج می زند. حتی عادی ترین اندیشه ها نیز در بیان او رنگ تازگی دارد. این تازگی بیان، در بعضی موارد نتیجۀ یک نوع صنعتگری مخفی است. مناسبات لفظی البته شعر وی را رنگ ادیبانه می دهد و آشنایی با لغت و علوم بلاغت وی را در این کار قدرت بیشتر می‌بخشد. مراعات نظیر هم لطف و ظرافتی به کلام او می افزاید.

ادامه مطلب...

دو خاصیت عجیب در کلام حافظ

دو خاصیت عجیب در کلام حافظ عبارت است از تنوع و تکرار. تنوع و تکرار؟ آری، دو امر متضاد. تکرار در بعضی سخنانش هست و گویی بیشتر مربوط است به اندیشه‌های ثابت. بی بقایی عمر، ناپایداری جهان، و ضرورت کامجویی، یک قسمت از این اندیشه‌هاست. اینکه دنیا تکرار مکررات است و ازین فسانه و افسون هزار دارد یاد، اینکه چون فرجام کار جهان روشن نیست بهتر از فکر می و جام چه خواهد بودن؟

ادامه مطلب...

بازگشت ادبی - دکتر اصغر دادبه - بخش اول

برگرفته از روزنامه اطلاعات

 

بازگشت ادبي - دكتر اصغر دادبه / 1

دکتر اصغر دادبه

اشاره: بازگشت ادبی، یکی از سبکهای ادب فارسی و عنوانی برای یکی از دوره‌های تاریخ ادبیات ایران است که در آن، شاعران و نویسندگان از شیوۀ سرایندگان و نویسندگان پیرو سبک هندی (یا اصفهانی) روی گرداندند و در کار سرودن و نوشتن به روش شاعران و نویسندگان پیرو سبک عراقی و خراسانی بازگشتند.آنچه در پی می‌آید، مختصر، اما روشمند به این مطلب پرداخته که متن اصلی را (همرا با مآخذ و منابع)می‌توان در دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی خواند.

 

ادامه مطلب...

بازگشت ادبی - دکتر اصغر دادبه - بخش دوم

از نظر معنایی: شاعران عصر بازگشت، آن‌سان که در زبان پیرو قدما بودند، در طرح شاعرانه موضوع و مضمون نیز از قدما تقلید می‌کردند و می‌کوشیدند که چون قدما بیندیشند و چون قدما اندیشه‌ها را به نظم آورند.

ادامه مطلب...

بروز تهاجم روسیه به ایران در شعر فارسی

در پی جدایی شهرهای ایران در آن سوی ارس، اگرچه شاعران قاجار با پی‌ریزی ادبیات ضداشغالگری در برابر اشغال قفقاز به واکنش برخاستند، ولی اعتراض به تجاوز روس برخاک ایران، رشته‌ای دراز به بلندای تاریخ جنگ‌های ایران وروس ازسده چهارم هجری دارد.

ادامه مطلب...

رابعه - عطار نیشابوری

رابعه یگانه دختر کعب امیر بلخ بود. چنان لطیف و زیبا بود که قرار از دلها می ربود و چشمان سیاه جادوگرش با تیر مژگان در دلها می نشست. جانها نثار لبان مرجانی و دندانهای مروارید گونش می گشت. جمال ظاهر و لطف ذوق به هم آمیخته و او را دلبری بی ‌همتا ساخته بود.

ادامه مطلب...

ایرانیات در دیوان شمس

به گزارش روابط عمومی مرکز دائرة‎المعارف بزرگ اسلامی، اصغر دادبه نخستین سخنران روز دوم این همایش، که هم‌اکنون در مرکز دائره‎المعارف بزرگ اسلامی در حال برگزاری است، سخنانش را با بررسی هویت ملی آغاز کرد. وی گفت هیچ تفاوتی میان فردوسی و مولوی از جهت ملی‌گرایی نیست فقط زبانشان متفاوت است. چکیده سخنان دادبه بدین شرح است:

ادامه مطلب...