سیزده مقدس

دکتر هوشنگ طالع

 

ايرانيان از عهد کهن تا عهد باستان، بر اين باور بودند که عمر جهان دوازده هزار سال است. در پايان هزاره‌ي  دوازدهم، با برپايي « رستاخيز » دوباره جهان نو مي‌شود و « دوازده‌ي » تازه‌اي آغاز مي‌گردد. با ظهور «استوت ارت» يا سومين و فرجامين سوشيانت که خويشکاري برانگيختن مردگان را دارد، مردگان به تدريج برانگيخته شده و پس از انجام داوري فرجامين در حضور مهر، سروش و رشن، از پل چنوات مي‌گذرند. اين پل براي نيکوکاران پهناور و براي گناهکاران، باريک و تيز چون لبه‌ي  تيغ است. نيکوکاران به بهشت و بدکاران به دوزخ مي‌روند.  برپايه‌ي  محاسبات روانشاد استاد ذبيح بهروز، زايش زرتشت در آغاز هزاره‌ي  دهم قرار دارد و نيز فرجامين روز هزاره‌ي دوازدهم «روز سه‌شنبه 30 اسفند سال 600 يزدگردي رحلت است يعني روز هفدهم ژانويه 1232 ميلادي يا چهارم بهمن ماه 610 خورشيدي ».

البته بايد توجه داشت که سالشمار دوازده هزار ساله بر پايه‌ي سال يزدگردي يعني سالِ 365 روزه بوده است. از اين‌رو اين دوران برابر است  با 4380000 روز و يا 11993 سال خورشيدي.

ادامه مطلب...

استودان خوریکان

دکتر محمد جعفر ملک‌زاده

 

دشت ابرج در شمال باختری بلوک ابرج واقع شده است. آب چشمه‌های قدمگاه و دشتک در این دشت حاصلخیز جاری است و زمین‌های حصار، قصر خلیل، گلیگون، مغیلون و خوریکون را سیراب می‌کند. کوه برکشیده شهرک که بخشی از بلوک ابرج است در جنوب خاوری آن قرار دارد و روستای شهرک در دامنه جنوبی این کوه است. رود بزرگ کر در حاشیه‌ی جنوبی بلوک ابرج از شمال باختر به جنوب خاور جریان دارد.

 

کوهی که در شمال روستای خوریکون (شاید در اصل خوریکان) قرار دارد به همین نام خوانده می‌شود. همچنان که کوهی که در شمال روستای دشتک و در مجاورت همین کوه قرار دارد کوه دشتک خوانده می‌شود.

ادامه مطلب...

«یلدا» یا جشن زایش خورشید

دکترهوشنگ طالع / برگرفته از کتاب «چهار جشن بزرگ ایرانیان» 

 

چهارمین جشن بزرگ ایرانیان که با آتش بزرگ هم هم‌راه بوده ، جشن درگرگونی (انقلاب) زمستانی است و از آغاز مهرگان از درازای روزها کاسته می‌شود و بر درازای شب‌ها افزوده می‌شود؛ به گونه‌ای که درازای شب یلدا پانزده‌ ساعت و پنجاه و چهار دقیقه می‌باشد . در این شب ایرانیان برای یاری‌رسانی به خورشید ، آتش‌های بزرگ می افروختند و به راستی آن شب را شبِ «زایش خورشید» می‌دانستند.

بیرونی نیز به این معنا اشاره دارد و می‌نویسد: دی ماه و آن را خورماه نیز گویند و نخستین روز آن خرم‌روز [خور روز / خوره‌روز] است. 

و در قانون مسعودی، این روز به گونه‌ی «خُره‌روز» روز آمده است و در برخی بن‌نبشت‌ها ، «خرم‌روز» می‌باشد.

بلندترین شب‌ سال را ایرانیان، شبِ « چله »‌ نیز می‌نامند. چله‌بزرگ از یکم دی‌ماه است تا دهم بهمن‌ماه (جشن سده) و چله کوچک از دهم بهمن ماه است تا بیستم اسفند (‌جشن سوری).

اگر ماهواره در آن دوران وجود می‌داشت، سرتاسر فلات ایران از آسمان، آتشین و روشن به چشم می‌خورد. در دوران مهر‌آینی برای جاودان‌سازی « زایشِ مهر» و یا شاید به‌ راستی «مهر» در همین شب یا «شبِ زایش خورشید» چشم به جهان گشوده است. بر پایه‌ی محاسبات استاد ذبیح بهروز:

در سال 1454 رصد [زرتشت] 65 سال بعذ از ملک اسکندر در سال 51 اشکانی روز آدینه پنجم بهار ، مادر مهر ، بشارت می‌یابد...

 

ادامه مطلب...

هشت بنای تاريخی پايتخت ثبت ملی شد

بر گرفته از ماهنامه خواندنی شماره 104

 

معاون ميراث فرهنگی اداره کل ميراث فرهنگی، صنايع دستی و گردشگری استان تهران اعلام کرد که هشت بنای تاريخی پايتخت ثبت ملی شد.


به گزارش ايرنا، «محسن شيخ‌الاسلامی» گفت: اين آثار شامل ورزشگاه امجديه، زورخانه پولاد، دانشکده مديريت دانشگاه تهران، پادگان 06 منطقه پاسداران، حمام سرپولک، ميراث صنعتی نظامی سلطنت آباد در صنايع دفاع منطقه پاسداران و دو منزل مسکونی در منطقه 11 و 12 شهرداری تهران هستند که در جلسه شورای عالی ثبت در فهرست آثار ملی به ثبت رسيدند.

 

ادامه مطلب...

باغ ايراني: حسرتي براي گذشته، اميدي براي آينده

گر بتوان براي وصف موجودي در كره زمين، بهترين لغات را در فرهنگ‌ها جست‌وجو كرد و به كار برد، آن لغات هم براي توصيف درخت و گل و گياه ناكافي خواهد بود. متنوع‌ترين، مفيدترين، زيباترين، بزرگ‌ترين، و ده‌ها ترين ديگر نيز نمي‌تواند گوياي ماهيت راستين آنان باشد.
بقاي اين آفريده‌هاي مقدس براي تمام موجودات كره زمين حياتي است و به انسان نيز در عرصه‌هاي بسيار گوناگون بهره مي‌رساند. از جمله نفت، پتروشيمي، زغال‌سنگ، كاغذ و ...

ادامه مطلب...