منشور کوروش بزرگ - عبدالمجید ارفعی

مقدمه از پرویز ناتل خانلری

نوشته‌ای که به زبان بابلی نو، روی استوانه ی گلی در سال های آخر قرن نوزدهم کشف شده و متضمن فرمان کوروش بزرگ (کبیر) هخامنشی هنگام تسخیر شهر بابل است، کهن ترین سند کتبی از دادگستری و مراعات حقوق بشر در تاریخ ایران و مایه‌ی سرافرازی ایرانیان است.

آثار باستانی - قلعه دختر شوراب گُناباد

گناباد یکی از شهرستان‌های جنوب خراسان است. این شهرستان از شمال‌شرقی به تربت حیدریه، از شمال غربی به کاشمر، از جنوب شرقی به قاینات و از جنوب غربی به فردوس محدود است1، مرکز این شهرستان نیز گناباد نامیده می‌شود و در سیصد کیلومتری مشهد واقع است و تا تهران 1200 کیلومتر فاصله دارد. طول این شهر 58 درجه و 20 دقیقه و عرض آن 35 درجه و 41 دقیقه و ارتفاعش 1100 متر است.2 این شهر در تقاطع جاده‌های شرقی و مرکزی ایران یعنی جاده مشهد- زاهدان و یزد- مشهد واقع و قدمت آن به دورهٔ هخامنشیان میرسد....

 

آرامگاه کورُش (کوروش) بزرگ - شادروان علی سامی

دربارهٔ این آرامگاه، تاریخ نویسان عهد باستان و یونانیان همزمان با دودمان هخامنشی مطالبی نوشته‌اند که پس از شرح وضع و خصوصیات بناء، به‌آنها اشاره خواهد شد و سپس کشف جدیدی را که در سال 1338 خورشیدی هنگامی که این نویسنده سرپرستی کاوش‌های علمی باستان‌شناسی تخت‌جمشید و پاسارگاد را به‌عهده داشت، بیان می‌نماید.

 

میل‌های ایران

سخن پیرامون سازه‌ای است استوانه‌ای شکل که بیشتر دور شهرها و در مسیر جاده‌ها بنا می‌شده. به این سبب که میلِ واحدِ فاصله‌ها با سازهٔ مورد بحث ما پیوستگی دیرینه و نزدیکی دارد. چند کلامی از میلِ واحدِ فاصله سخن می‌گویم.

کتیبه‌ها درباره زنان چه می‌گویند؟ - گفت‌وگو با دکتر عبدالمجید ارفعی

دکتر عبدالمجید ارفعی در بندر عباس زاده شد. تحصیلاتش را در یزد و تهران به انجام رساند. پس از پایان تحصیلات برای ادامه‏ی تحصیل به امریکا رفت و در مدت 10 سال اقامت و تحصیل موفق شد در رشته‏ی «فرهنگ آسیای نزدیک» درجه‏ی دکترا بگیرد. 
دکتر ارفعی یکی از محققان خط میخی در دنیا است. به گفته‏ی خودش : «به جز استادانم، کامرون و هلک، یکی دو نفر در امریکا، دو سه نفری در فرانسه، یک نفر در آلمان و یکی دو نفر هم در انگلیس، کس دیگری نمی تواند در دنیا خط میخی ایلامی را بخواند» و البته دکتر ارفعی در ایران.

 

گنجینه ایران - منشور کوروش بزرگ

منشور حقوق بشر کوروش بزرگ یا استوانه کوروش بزرگ، لوحی از گل پخته است که 5/22 سانتی متر طول و 11 سانتی متر عرض دارد. این استوانه در سال 538 پیش از میلاد به فرمان کوروش در 45 خط نوشته شده که نیمة اولش از زبان رویدادنگاران بابلی نقل می‌شود و نیمه دومش، سخنان و دستورهای کورش به زبان اَکَدی (بابلی نو) است. وی این منشور را بعد از پیروزی بر نبونئید و فتح بابل نوشته است.

رودخانه ایزد‌خواست، بند باستانی ایزد‌خواست و تمدن ایزد‌خواست

شهرک باستانی و پر آوازه‌ای که در شمال استان فارس قرار دارد و امروزه در نوشته‌ها آن را ایزَد‌خواست (izad khāst) و گاهی یَزدِ‌خواست (yazde khāst) می‌نویسند، در گفتار مردم این شهرک و دیگر مردم فارس، یّزِّه‌خواس (yazze khās) است. اگر شکل گفتاری مردم را مبنا قرار دهیم باید نام این شهرک را یّزِه‌خواست (yazze khāst)  بنویسیم. PDF چاپ رایانامه