عکس قرارداد گلستان به روایت بایگانی اسناد وزارت امور خارجه

با تحمیل قرارداد گلستان به ایران، ولایت‌های قراباغ و گنجه و اولکای خوانین‌نشین شکی و شیروان و قبه و دربند و بادکوبه و هر کجا از ولایت تالش که در اشغال روسیان بود، تمامی داغستان و گرجستان و محال شوره‌گل و آچوق‌باشی و گروزیه و منگریل و آبخاز و «تمامی اولکا و اراضی که در میانه قفقاز و سرحدات معینه‌الحالیه بود و نیز آنچه از اراضی و اهالی قفقاز الی کنار دریای خزر متصل است، مخصوص متعلق به ممالک ایمپریه روسیه می‌دانند»

 

تجزیه در تجزیه - از جدایی افغانستان از ایران تا تجزیۀ افغانستان

دوست محمدخان امیر کابل، فریفته‌ی دولت انگلیسی هندوستان شد و خودسرانه روز 10 فروردین 1234 (30 مارس 1855) با آنان قراردادی بست. از آنجا که دولت ایران، هرات و قندهار و کابل را بخشی از سرزمین ایران می‌دانست، به والی خراسان فرمان داد که نگذارد قندهار و هرات مورد یورش دوست محمدخان قرار گیرد. از این رو، روز سوم آبانماه 1235 (25 اکتبر 1856) نیروهای والی خراسان وارد هرات شد. انگلیسی‌ها که دیدند پیوندهای ایرانیان را نمی‌توانند با خرید ایران و دادن وعده‌های پادشاهی به آنان بگسلانند، پای پیش نهادند و سرراست (مستقیم) به دولت ایران اعلام جنگ دادند. به دنبال اعلام جنگ، جزیره‌ی خارک را اشغال کردند و سپس در بوشهر نیرو پیاده کردند.

آشنایی با عهدنامه پاریس

عهدنامه پاریس در سال 1857 و پس از دومین جنگ ایران با انگلیس بر سر مساله هرات، برای صلح میان دو کشور در پاریس به امضا رسید.

متن کامل عهدنامه پاریس به شرح زیر است:

آشنایی با عهدنامه آخال

عهدنامه آخال یا آخال تکه در سال 1260 شمسی برابر با 1881 میلادی بین ایران و روسیه برای تعیین مرزهای دو کشور در مناطق ترکمن نشین شرق دریای مازندران منعقد شد.

قرارنامهٔ‌ سردار کهن‌دل‌خان و پسرش‌ سلطان‌علی‌خان‌ مظفرالدوله در باب‌ قندهار

بنده‌ درگاه‌ جهان‌ پناه‌ کهن‌ دل‌ خان‌ سردار با اقتدار قندهار نظر به‌ این‌ که ‌همیشه‌ چشم‌ داشت‌ و امید مرحمت‌ به‌ دولت‌ علیه‌ ایران‌ داشت‌ و دارم‌ و برای‌اطمینان‌ اولیای‌ دولت‌ علیه‌ ایران‌ صانهاالله‌ تعالی‌ عن‌ الحدثان‌ به‌ ارادت‌ ونوکری‌ خود در خدمت‌ دولت‌ علیه‌ فقرات‌ مسطوره‌ ذیل‌ را قرار می‌دهد:

جداسازی سلیمانیه از ایران- معاهده‌ی دوم ارزروم

گرفتاری دولت ایران در جنگ با روس ، مانع از توجه لازم به مسایل شرق کشور گردیده بود. از این‌رو ، امیر هرات با بهره‌گیری از این موقعیت ، برای نخستین بار در سال‌های 1184 خورشیدی (1805 میلادی) یعنی در دوران نبردهای ایران و روس و سپس ، در سال 1196 خورشیدی (1817 میلادی) از پرداخت خراج سالانه به خزانه‌ی دولت مرکزی خودداری کرد...

نامه‌ جوادخان‌ به‌ کلنیاس‌ سی‌سی‌یانف‌ (در باب آمادگی برای دفاع از ایالت گنجه)

درین‌ وقت‌ کاغذی‌ که‌ فرستاده‌ بودی‌ رسید و نوشته‌ بودی‌ که‌ در ایام‌ طومار دده‌ فال‌ گنجه‌ تابع‌ گرجستان‌بود. این‌ سخنان‌ را هیچ‌ کس‌ نشنیده‌ است‌ اما پدران‌ ما که‌ عباس‌ قلی‌ خان‌ و سایرین‌ باشد در گرجستان‌ حاکم‌ بوده‌اند هرگاه‌ قبول‌ ننمایند، از مردان‌ پیر اهل‌ گرجستان‌ تحقیق‌ نمایید که‌ عباسقلی‌ خان‌ در گرجستان‌ حاکم‌ و والی‌ بوده‌ است‌ یا نه‌ و بالفعل‌ مسجد و دکان‌ او در گرجستان‌ هست‌ و خلعت‌ و تعلیقه‌ او هم‌ در خانه‌ اهل‌گرجستان‌ است‌ و از ایام‌ پدر اراکلی‌ خان‌ و پدر ما سر حد گنجه‌ و گرجستان‌ معلوم‌ بوده‌ که‌ از کجا تا به‌ کجاست‌ وما این‌ سخن‌ها را به‌ زبان‌ نمی‌آوریم‌ و هرگاه‌ بگوییم‌ هم‌ که‌ پدران‌ ما در گرجستان‌ والی‌ بوده‌ است‌ کسی‌ قبول‌نمی‌کند و به‌ این‌ سخن‌ گرجستان‌ را کسی‌ به‌ ما نمی‌دهد...

یک صد و نود و پنجمین سال گشت تجزیه‌ بخش‌هایی‌ از قفقاز

با کشته‌ شدن‌ آقامحمدخان‌، در یازدهم‌ خردادماه‌ 1176 (31 مه‌ 1797)،آثار هرج‌ و مرج‌ در سرزمین‌ پهناور ایران‌ پیدا شد. از هر سو، مدعیان ‌پادشاهی‌، گردن‌ افراختند. اما خان‌ باباخان‌ جهان‌ بانی‌ ولی‌ عهد آقامحمدخان ‌در پرتو شجاعت‌ و کاردانی‌، توانست‌ بر همه‌ی‌ آنان‌ پیروز شود و دوباره‌ کشوررا آرام‌ کند. البته‌ در این‌ میان‌، تدبیر و سیاست‌ صدراعظم‌ ابراهیم‌ خان‌ کلانتر، هم‌ کارساز بود.